اکتان بوستر یا مکمل سوخت به شکل مایع بوده و به عنوان یک افزودنی به باک بنزین اضافه میشود ; اصلی ترین وظیفه این افزودنی کمک به احتراق بهتر بنزین، تمیز کردن محفظه بنزین که در نتیجه باعث سوخت رسانی بهتر و مانع ریپ زدن خودرو میشود.
اکتان بوستر مثل یک مواد غذایی برای خودرو است و عملکرد خودرو را بالا میبرد، همچنین باعث کاهش سوخت مصرف بنزین نیز میشود و در مسابقات ماشین استفاده زیادی از این محلول میشود.
در ابتدا نگاهی کلی به مزایا و نحوه کارکرد اکتان بوستر خواهیم انداخت و در ادامه به تشریح این موارد میپردازیم.
آیا باید از اکتان بوستر استفاده کنیم؟
از آنجا که کیفیت بنزین در کشور ما با حد مطلوب فاصله زیادی دارد، لازم است حتی با بنزین سوپر از مکمل اکتان بوستر برای جبران این کیفیت پایین استفاده کنیم.
اما در صورت استفاده از بنزین معمولی و به ویژه در خودروهایی که موتور حساس و یا توربو دارند، استفاده از اکتان بوستر ضروری است.
این در حالی است که بسیاری از مسئولان بر کیفیت بالای بنزین ایران و عدم نیاز به استفاده از مکملها تاکید میکنند، اما دو دلیل کاملا واضح برای رد این نظریه وجود دارد.
یک اینکه حتی طبق ادعای مسئولان اگر بنزین ما اکتان ۸۷ داشته باشد، بسیاری از خودروها از جمله خودروهای مجهز به موتور توربوشارژر، خودروهای پورشه، بنز و ب ام و و حتی رنو تلیسمان، پژو ۲۰۰۸ و سیتروئن C۳ باید و باید از بنزین با اکتان بالاتر از ۹۳ استفاده کنند. بد نیست اشاره کنیم که طبق توصیه ایران خودرو حتی خودرویی، چون دنا پلاس توربو باید از بنزین با اکتان ۹۵ استفاده کنند.
نکته دوم این است که طبق آنچه که در ماههای گذشته برای خودروهای یادشده و حتی بسیاری از خودروهای دیگر رخ داده، این است که در صورت استفاده از بنزین معمولی و با کیفیت پایین، عملکرد موتور خودرو مختل شده و حتی دچار ناک و افت عملکرد میشود. نیازی به گفتن نیست که ادامه این روند، موجب خرابی سنسور اکسیژن و مشکلات اساسیتر هم میشود.
تنها راه جلوگیری از این اتفاقات، استفاده از مکمل و اکتان بوستر است تا کیفیت بنزین شما افزایش پیدا کرده و از آسیبهای احتمالی جلوگیری کنید.
برای اکتان بوستر گاموت به لینک زیر مراجعه کنید:
https://revitakhodro.com/product-brands/gumout/
اکتان بوستر، رایجترین مکمل خودرو
ابتدا باید بگوییم، به هرگونه افزودنی که قابلیت اضافه شدن به مایعات خودرو از قبیل بنزین، روغن و … را داشته باشد « مکمل خودرو » میگوییم. امروزه در بازار انواع مختلفی از مکملهای خودرو وجود دارند که هر کدام نیز کاربردهای متفاوتی دارند. از انواع این مکملها میتوان به مکمل شوینده سیستم سوخت، مکمل رادیاتور، مکمل روغن موتور و مکمل تمیز کننده کاتالیزور اشاره کرد.
اما رایجترین نوع این مکملها همان اکتان بوستر( Octane booster ) است که با هم به بررسی آن میپردازیم. حتما شما هم هنگام سوختگیری خودرو خود و یا زمانی که قصد خرید لوازم یدکی خودرو را دارید با پیشنهاد متصدیان جایگاههای سوخت و فروشندگان لوازم یدکی برای استفاده از مکملهای سوخت مواجه شدهاید. برخی از فروشندگان این اکتان بوسترها را بهعنوان یک محلول جادویی که موجب افزایش بهسوزی یا اکتان افزایی خودرو میشوند معرفی میکنند. اما آیا این موضوع حقیقت دارد؟
مزایای استفاده از اکتان بوستر
افزایش عدد اکتان
ایجاد احتراق کامل
بهبود عملکرد موتور
کاهش مصرف سوخت
جلوگیری ازناک زدن خودرو
تمیز کردن محفظهای احتراق
جلوگیری از خوردگی سوپاپ
جلوگیری از تشکیل رسوب
عدد اکتان بنزین
عدد اکتان نشانگر میزان کیفیت و نحوه عملکرد بنزین است به طوری که هرچه تراکم موتور خودرو بالاتر باشد، به بنزین با اکتان بالاتری نیاز دارد. موتورهای بنزینی ترکیب سوخت و هوا را متراکم میکنند و پس از تراکم، به مرحله احتراق میرسیم. نسبت سوخت و هوای موجود در سیلندر، با عددی به نام نسبت تراکم شناخته میشود و هرچه این عدد بالاتر باشد، موتور عملکرد بالاتری دارد.
به این ترتیب باید بگوییم هرچه موتور خودرو شما قدرتمندتر و با عملکرد بالاتر باشد، لازم است از بنزین با اکتان بالاتر استفاده نمایید. نتیجه این است که به دلیل تراکم نسبتا بالای خودروهای امروزی، اگر بنزین با اکتان پایین برای موتور استفاده نمایید، موتور خودرو شما دچار ناک میشود که در مقالهای جداگانه به بررسی این پدیده پرداختیم.
یک نکته هم در مورد خودروهای دیزلی وجود دارد آن هم اینکه برای خودروهای دیزلی، عدد سِتان سوخت باید بالاتر بوده و عدد اکتان پایینتر باشد تا به عملکرد ایدهآل موتور برسیم. علت این اتفاق این است که موتورهای دیزلی مخلوط سوخت و هوا را ترکیب نمیکنند. بلکه ابتدا هوا متراکم شده سپس سوخت به هوای داغ متراکم شده تزریق میشود.
آیا بنزین سوپر هم به اکتان افزا احتیاج دارد؟
اغلب مردم بر این باورند که در صورت استفاده از بنزین سوپر دیگر نیازی به اکتان بوستر نیست. درحالیکه بهعلت فاصله بسیار زیاد کیفیت بنزین ارائه شده در کشور ما با استانداردهای جهانی، حتی در صورت استفاده از بنزین سوپر هم موتور خودروی ما به اکتان بوستر نیاز خواهد داشت. بدیهی است درصورت استفاده از بنزین معمولی در خودروهایی که موتور حساس یا توربو دارند، ضرورت استفاده از این مکملها به مراتب خیلی بیشتر میشود.
در حال حاضر انواع مختلفی از مکملهای افزایش دهنده اکتان در سراسر کشور به خصوص در پمپ بنزینها در دسترس مردم قرار میگیرد. حقیقت این است که تعداد بسیار زیادی از اکتان بوسترهای موجود بیکیفیت یا تقلبی هستند که استفاده از آنها نه تنها کمکی به بهبود عملکرد موتور خودرو نمیکنند، بلکه در طولانی مدت آسیبهای جدی به خودرو وارد میکنند. برخی افراد به منظور افزایش اکتان موجود در بنزین از قرصهای افزایش اکتان سوخت استفاده میکنند که این قرصها توسط هیچ موسسه جهانی تایید نشده و محصول هیچ کمپانی معتبری نیستند.
با توجه به اینکه این روزها بنزین سوپر در اکثر نقاط کشور نایاب شده است، اکتان بوسترها هم در مرکز توجه افرادی که قصد بهبود عملکرد موتور خودروی خود را دارند قرار گرفتهاند. این مکملهای افزایش دهنده درجه اکتان سوخت، یک روان کننده برای جلوگیری از سایش قطعات داخل موتور اتومبیل(جایگزین سرب) نیز دارند که ضرری به محیط زیست نمیرسانند.
راهنمای خرید اکتان بوستر
در زمان استفاده از اکتان بوستر به اطلاعاتی که بر روی بطری نوشته شده توجه نمایید و بر اساس راهنماییهای مندرج مورد استفاده قرار دهید. همچنین به نوع و مارک این محصول هنگام خرید بسیار توجه کنید، زیرا هستند محصولی که کیفیت خوبی ندارند و هیچ تاثیری بر روی عملکرد خودرو نمی گذارند.
این محصول با برندهای متفاوت در ایران وجود دارد و شما میتوانید در پمپ بنزینها آن را خریداری کنید. توجه کنید که این محصول به صورت بیکیفیت هم در بازار وجود دارد، و به خودرو شما در دراز مدت خسارت جدی وارد میکند.
قرصهایی به عنوان بالا بردن اکتان بنزین خودرو وجود دارد که هیچ کجای دنیا مورد تایید نبوده و توسط کمپانیهای جهانی تولید نمیشود. بیشتر اکتان موجود در کشور ما بوی تینر را میدهند و این نمونه را به شما پیشنهاد نمیکنیم و در صورت مشاهده چنین اکتان آن را خریداری نکنید. یک اکتان بوستر با کیفیت با توجه به استانداردهای جهانی بوی حشره کشی میدهد و هیچ برند معتبری بوی تینر را نمیدهد.
این مایع به خاطر اینکه از مشتقات نفتی ساخته میشود، اگر درب آن باز باشد و در مقابل هوای آزاد محیط قرار گیرد موجب پریدن آن میشود. هر بطری اکتان بوستر برای استفاده یکبار در محفظه بنزین خودرو مورد استفاده قرار میگیرد.
اندازه گیری عدد اکتان بنزین و اکتان بوستر
عدد اکتان بنزین و اکتان بوستر با معیارهای مختلفی سنجیده میشود. مهمترین این معیارها RON، MON و AKI هستند که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم.
RON
RON مخفف عبارت Research Octane Number به معنی عدد اکتان تحقیقاتی است. این عدد با استفاده از بنزین در یک موتور آزمایشی با نسبت تراکم متغیر و مقایسه نتایج با ایزو اکتان و هپتان به دست میآید.
MON
MON یا Motor Octane Number به معنی عدد اکتان موتور است. در حالی که عدد RON در دور موتور ۶۰۰ دور بر دقیقه به دست میآید، برای رسیدن به عدد MON، موتور در دور ۹۰۰ دور در دقیقه کار میکند. برای این روش هم از همان موتور استفاده میشود با این تفاوت که ترکیب هوا و سوخت از قبل به حرارت رسیده، سرعت موتور بالاتر است و زمان بندی احتراق متغیر است.
معمولا عدد MON به دست آمده در حدود ۸ تا ۱۲ واحد در مقایسه با RON پایینتر است، اما ارتباط مستقیمی بین این دو واحد وجود ندارد.
AKI
AKI یا Anti-Knock Index با استفاده از فرمول R+M/۲ به دست میآید و به عبارتی متوسط عدد RON و MON است.
در کشورهای اروپایی، پاکستان، استرالیا، نیوزیلند، و چند کشور دیگر عدد RON بر روی پمپ بنزین درج میشود. آمریکا، کانادا، برزیل و چند کشور دیگر AKI را مد نظر قرار میدهند که گاهی با نام PON هم شناخته میشود.
تفاوت RON، MON و AKI
به دلیل تفاوت ۸ تا ۱۲ واحدی بین RON و MON، عدد AKI هم در آمریکا و کانداد استفاده میشود، حدود ۴ تا ۶ واحد کمتر از واحدی است که برای بنزین مشابه در سایر کشورها مورد استفاده قرار میگیرد.
منبع:
https://revitakhodro.com/what-octane-booster/
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0016236116310468
https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10916466.2015.1050506?journalCode=lpet20